Grote Markt van Sint-Niklaas
Duurzame verlichting creëert een unieke sfeer op de Grote Markt
De stad Sint-Niklaas besloot voor de vernieuwing van haar iconische Grote Markt en omliggende straten ook de openbare verlichting nieuw te ontwerpen. Een ambitieus project moest de technische eisen, stedelijke sfeer en duurzame transitie naadloos combineren.
Een langdurige samenwerking met heldere visie
Al vele tientallen jaren werkt Schréder samen met Fluvius en de Stadsdiensten van Sint-Niklaas voor doordachte en milieubewuste openbare verlichting. De visie van de stad is om verlichting als onderdeel van de publieke ruimte te integreren, zodat het gebruik en het karakter ervan versterkt worden. Dit principe vormde de drijfveer bij het Houtbriel-project, waar de stad instemde met ons voorstel: geen overdaad meer aan masten, maar een naadloze integratie in het straatbeeld met connected PIANO-armaturen.
Diezelfde filosofie werd vervolgens toegepast in de Stationsstraat en de winkelstraat. In samenwerking met Fluvius en lichtadviesbureau Spectrum werd daar geopteerd voor de YOA-armaturen. Dankzij het elegante, verfijnde ontwerp en een verscheidenheid aan montagemogelijkheden passen deze perfect bij de architecturale en stedelijke omgeving.
Voor deze aanpak werd de Stad Sint-Niklaas in 2023 beloond met een ‘Prijs Publieke Ruimte’. Deze benadering vormt nu de basis voor de uitbreiding naar het kerngebied: de Grote Markt en de straten rondom het Stadhuis en de Onze-Lieve-Vrouwkerk.
Maatwerk in stedelijke verlichting: techniek ten dienste van architectuur
Een belangrijke Schréder troef bij dit groot verlichtingsproject is de mogelijkheid tot maatwerk bij onze armaturen. Dat betekende onder meer speciaal ontworpen uithouders, beugels en lensoptieken, zodat de YOA-armaturen esthetisch én technisch perfect passen bij de voor dit project voorziene masten.
Partner(s)
Toepassing(en)
Ongeveer tien procent van onze projecten vereist maatwerk, afhankelijk van de locatie, het beschikbare budget en de architecturale wensen.
Lichtarchitectuur welke sfeer en gebruikservaring versterkt
Een andere bijzonderheid van het Sint-Niklaas-project ligt in het doordacht lichtontwerp: niet alleen qua plaatsing van de armaturen op de masten, maar ook qua kleurtemperaturen. Er is gekozen voor drie verschillende lichtkleuren: 2700 K, 3000 K en 4000 K. Deze verschillende kleurtemperaturen ondersteunen een functionele zonering.
Met een oppervlakte van 3,19 hectare is de Grote Markt van Sint-Niklaas het grootste marktplein van België. Ze bestaat uit een ruim, centraal voetgangersplein, omgeven door winkels en horecazaken, met daartussen een randweg met meerdere oversteekplaatsen. Ons studiebureau hield met deze bijzondere opstelling rekening om de juiste verlichting voor de verschillende gebruikers te garanderen.
Voor de verlichting van het plein zijn alle 12 meter hoge masten met 5 YOA-armaturen uitgerust: de vier bovenste armaturen met warm wit LED-licht, creëren een gastvrije en gelijkmatige verlichting over het plein, terwijl de vijfde, met neutraal wit LED-licht, gericht is op de weg om de zichtbaarheid voor kwetsbare weggebruikers te verzekeren.
De verkeersassen en trottoirs worden bovendien voorzien van neutraal wit licht, dankzij 2 YOA op masten van 5 en 6 meter. Dit koelere, wittere licht benadrukt de ontmoetingspunten en verhoogt de veiligheid.
De verschillende lichttinten beïnvloeden ook subtiel het gedrag van de mensen:
- Ze trekken mensen naar bepaalde zones van het plein
- Ze accentueren aandachtspunten
- Ze markeren plekken zoals kruispunten en oversteekplaatsen, wat de oriëntatie en veiligheid verbetert
Door deze slimme toepassing van kleurtemperaturen verbetert niet alleen de sfeer, maar ook de oriëntatie, leefbaarheid en veiligheid van de ruimte, vooral ’s avonds
Voor de architecturale verlichting van het stadhuis, een historisch gebouw, gebruikten we onze lineaire IRIDIA LED-armaturen. Deze zorgen voor een verfijnde accentuering van het erfgoed en zijn discreet geïntegreerd om de architecturale schoonheid overdag niet verstoren.
Slim beheer van connected armaturen
Wat bezoekers niet zien, maar wel cruciaal is, is het beheersysteem achter de verlichting. De armaturen zijn verbonden met het beheerplatform Schréder EXEDRA, wat op afstand aansturing mogelijk maakt. Hiermee kan Fluvius, als beheerder van de verlichting, heel gericht sturen op gebruik, sfeer en energieverbruik. Dankzij dit systeem kan de lichtintensiteit in bepaalde zones gedimd worden, met respect voor de geldende normen én zonder de veiligheid in het gedrang te brengen.
Een toekomstgerichte verlichtingsinstallatie
Naast esthetiek en sfeer stond duurzaamheid centraal in het ontwerp. De geïnstalleerde armaturen dragen het Circle Light-label, wat garandeert dat de gebruikte materialen hoogwaardig herbruikbaar zijn. Bovendien werkt Fluvius met gestandaardiseerde voorschakelapparatuur, wat het onderhoud en de vervanging van de armaturen vereenvoudigt.
Deze aanpak past volledig in de visie van de stad Sint-Niklaas, waar klimaatbestendigheid en circulariteit geen loze termen zijn, maar concrete eisen binnen zowel openbaar beleid als aanbestedingen.
Wij leveren geen standaardoplossingen, maar een systeem op maat van de plek én van de mensen die er gebruik van maken.
Met dit verlichtingsproject toont Sint-Niklaas aan dat publieke verlichting vandaag veel verder gaat dan het louter verlichten van de openbare ruimte. Het draait om sfeer, levenskwaliteit, energiebeheer en integratie van verlichting als wezenlijk onderdeel van de stedelijk omgeving. Dit indrukwekkende resultaat is enkel mogelijk dankzij nauwe samenwerking tussen de stad, Fluvius, het architectenbureau en de teams van Schréder.
