Entree zwembad Oostende

SHUFFLE-armaturen voor een sober en elegant kunstwerk en nieuw herkenningspunt in een dynamische stad

Het West-Vlaamse Oostende staat bekend als de ‘koningin der badsteden'. De stad aan de Noordzee telt ongeveer 72.000 inwoners, is heel populair bij Belgische en internationale toeristen en heeft verschillende gezichten. Het is tegelijk een badplaats en een moderne, dynamische stad waar je kunst, cultuur, natuur en sport kunt beleven. Maar ook een havenstad met een vissershaven, een jachthaven en een belangrijke rol in de ontwikkeling van hernieuwbare energie. Oostende slaagde er in om een sterke identiteit te creëren. Dat heeft de stad te danken aan de bijzondere aandacht van het stadsbestuur voor ruimtelijke ordening, de openbare ruimte en de ontwikkeling van een breed spectrum aan ervaringen voor zijn inwoners en bezoekers. En naast de aantrekkingskracht van de kust met zijn prachtige stranden stippelde Oostende ook verschillende wandelroutes uit om de stad en zijn natuur te voet of met de fiets te ontdekken.


Bovendien vindt u in Oostende kunst niet alleen in de musea terug: de stad integreert ze in de openbare ruimte. Bijvoorbeeld met 'The Crystal Ship', Street Art van gerenommeerde Belgische en internationale kunstenaars die in heel de stad gigantische muurschilderingen schilderden. Volgens het stadsbestuur brengt die kunst in de stad het debat op gang en zorgt het voor sociale samenhang. Het nodigt toeristen en bewoners ook uit om de stad op een andere manier te ontdekken en buurten te ontdekken waar ze anders misschien nooit zouden komen.


In 2021 opende Oostende een gloednieuw stedelijk zwembad. Voor de ingang legde het stadsbestuur een esplanade aan. Om die openbare ruimte te verlichten, schakelde de stad het befaamde Franse lichtontwerpbureau Atelier JEOL in. Het bestuur vroeg een sobere verlichting die de esplanade een echte identiteit geeft en ze niet met licht vervuilt.


Het eerste idee van lichtontwerper Guillaume Jéol: de verlichting discreet in het gebouw en de banken op de nieuwe esplanade integreren om het zicht op de architectuur te vrijwaren. Omdat dat technisch niet haalbaar was, besloot hij om voor het tegenovergestelde te gaan en de stad een originele creatie voor te stellen. Hij ontwierp een kunstwerk dat:

  • de aandacht van de voorbijgangers trekt
  • een nieuw artistiek herkenningspunt in de stad vormt
  • in de sobere en elegante omgeving van de esplanade op gaat

Beweging en dynamiek als rode draad


Om dat te realiseren, vond Guillaume Jéol inspiratie in de waarden van de stad en zijn omgeving. Zoals in elke kuststad zijn water en wind omgevingselementen waar je niet omheen kunt. Ze zetten aan om te bewegen. Die beweging vind je ook terug in de dynamiek die het bestuur aan de stad gaf. Het water in het zwembad daarentegen is statisch en komt pas in beweging als je erin duikt of beweegt. De duik is een beweging van compressie en daarna ontspanning. Het is dat beeld waar Guillaume Jéol in dit project symbolisch naar zocht.


Zijn bureau bedacht 2 rijen van 5 lichtzuilen in verschillende groottes die van klein naar groot lopen. Of omgekeerd, afhankelijk van hoe u ernaar kijkt. 

Northlaan 14, 8400 Oostende
Oostend - België
België

Klant

Atelier JEOL

Partner(s)

Oprachtgevers: Dhr. Karel Vanackere – Autonoom Gemeentebedrijf Stadsvernieuwing Oostende (AGSO), Kristof Billiet - Stad Oostende
Lichtontwerper: Guillaume Jéol, Atelier JEOL
Netwerk: FLUVIUS

In het begin wilde ik de esplanade zo leeg mogelijk houden en de puurheid van het perspectief op de witte bakstenen gevel van het zwembad versterken. Maar dat was uiteindelijk niet mogelijk ... Gezien de omgeving was er dus niet veel keuze: omdat de ruimte met verlichtingsmeubilair moest worden uitgerust, kon ik net zo goed proberen iets kunstzinnigers te bedenken! Het moeilijkste in dat geval is nuchter genoeg blijven om niet in kitsch te vervallen. En proberen om de band met het onderwerp te behouden, ook al is die symbolisch en soms vaag. De fantasie van de toeschouwer moet de rest doen!

Guillaume Jéol
Lichtontwerper - Atelier Jéol

Om die artistieke visie waar te maken, zocht Atelier JEOL een kolomvormige armatuur die een lichtgevende kop heeft en in verschillende afmetingen beschikbaar is. De SHUFFLE voldoet aan die criteria. Onze ontwerpers moesten er alleen nog voor zorgen dat het technisch mogelijk was om elke SHUFFLE een andere hellingshoek te geven.


Een aangepast armatuur die specifieke wensen beantwoordt
 

De afdeling Schréder STUDIO nam het project in handen. Ze voerden de technische studies uit die het mogelijk maakten om SHUFFLE-armaturen te produceren met de hellingshoeken die Atelier JEOL vroeg.


Ook over de plaatsing van de armaturen is zorgvuldig nagedacht. Geïnspireerd door de beweging van de golven werden 5 armaturen in een kwartcirkel naar links geplaatst en de andere 5 in een kwartcirkel naar rechts. Op de grond ontstaat zo het effect van de kromming en de tegenkromming van de golven. Daardoor kunt u de compositie vanuit verschillende invalshoeken bekijken.


Ook de kleurkeuze was een heel belangrijk symbool. Om te contrasteren met de grond en het gebouw die allebei lichtgekleurd zijn, liet Atelier JEOL de kolommen in de tint cortenstaal kleuren. De bovenste modules van de eerste 4 SHUFFLE's zijn blauw, als symbool voor de kleur van het water. De warme tint van het cortenstaal trekt de aandacht, past perfect bij de koele blauwe tint en creëert een nieuw contrast. De oranje kleur van het cortenstaal is ook een knipoog naar de Stranger Rocks sculpturen van kunstenaar Arne Quinze op het Zeeheldenplein.

 

Openbare ruimtes verlichten is voor de stad Oostende altijd een uitdaging. Ze willen een evenwicht vinden tussen de verlichtingsnormen en het gevoel van de mensen die de ruimtes gebruiken, en die mensen tegelijk comfort en veiligheid bieden. Door blauwe LEDs te kiezen, wist Atelier JEOL dat het voor een fotometrische uitdaging stond. Daarom kozen ze voor een kleurverloop van blauw tot aan de hoogste SHUFFLE die met witte LEDs is uitgerust. Zo garanderen ze een verlichtingsniveau dat aan de normen voldoet.


Verlichting als ondersteuning van de openbare ruimte


Voor de stad Oostende moeten armaturen en verlichting niet alleen de openbare ruimte ondersteunen. Ook het gevoel dat ze bij de gebruikers oproepen. Ze mogen de openbare ruimte niet overheersen, maar moeten een element zijn dat het welzijn bevordert.


Het project bij de entree van het zwembad is voor hen daarvan een perfect voorbeeld. Het subtiele kunstwerk zit vol symboliek, is perfect in de omgeving geïntegreerd en geeft de esplanade overdag en ‘s nachts een unieke touch. Het creëert een harmonieuze sfeer waarin elk element zijn plaats heeft.

Verlichting voegt sfeer toe aan de manier waarop je een openbare ruimte beleeft. Niet alleen ’s nachts, ook in het daglicht. De kunst om dat evenwicht tussen dag en nacht te vinden, is niet alleen een oefening in ontwerp. Ook in samenwerking met een open geest. Zonder een ontwerper die deze kunst beheerst en volhardende en moedige politici en ambtenaren kun je zo’n resultaat niet bereiken.

Karel Vanackere
Projectleider en procesregie- Oostende AGSO

Schréder is bijzonder trots dat we in de uitdaging geslaagd zijn om een creatief idee om te zetten in een concrete realisatie. De aanpassing van de SHUFFLE voldeed technisch en fotometrisch aan de verwachtingen van de lichtontwerper en creëerde een nieuw iconisch herkenningspunt in de stad.